Podatek VAT nie stanowi przychodu ani kosztu uzyskania przychodu. Jest to zasada ogólna, od której istnieją wyjątki. Jeden z nich dotyczy przypadku dokonywania rocznej korekty podatku VAT naliczonego. W wyniku tej korekty, VAT naliczony podlega zaliczeniu do przychodów albo kosztów ich uzyskania.

Kiedy korekta VAT?

Prawo do odliczenia VAT naliczonego przysługuje w zakresie, w jakim nabyte towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Natomiast w przypadku zakupów związanych ze sprzedażą zwolnioną z VAT odliczenie takie nie jest możliwe.

Zasady te obowiązują również podatników prowadzących działalność mieszaną, tj. opodatkowaną i zwolnioną z VAT. Przy czym w sytuacji gdy dokonują oni zakupów, których nie można bezpośrednio przyporządkować do czynności opodatkowanych ani zwolnionych z VAT, wówczas w trakcie roku odliczenia VAT naliczonego dokonują na podstawie struktury sprzedaży, tj. wskaźnika obliczonego jako udział rocznego obrotu uprawniającego do odliczenia VAT w całkowitym obrocie. W trakcie 2011 r. podatnicy dokonywali tego rozliczenia według wskaźnika obliczonego na podstawie obrotów osiągniętych w roku 2010 (tzw. wskaźnika wstępnego). Natomiast obecnie muszą dokonać korekty podatku VAT na podstawie rzeczywistego wskaźnika obrotów osiągniętego w roku 2011. Korekta jest przeprowadzana jednorazowo lub przez okres 5 lub 10 kolejnych lat (patrz tabela poniżej).

Wpływ korekty na przychody i koszty

Jeżeli w trakcie 2011 r. podatnik odliczał VAT na podstawie obrotów osiągniętych w 2010 r., to podatek naliczony, w tej części, w której nie podlegał odliczeniu, miał prawo zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów. Prawo to przysługiwało mu, jeżeli podatek ten nie powiększał wartości środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych (art. 23 ust. 1 pkt 43 lit. a ustawy o pdof i art. 16 ust. 1 pkt 46 lit. a ustawy o pdop).

Skutki podatkowe powstają również, jeżeli w wyniku dokonania korekty rocznej podatku VAT (tj. na podstawie rzeczywistego wskaźnika obrotów osiągniętego w 2011 r.) dojdzie do zwiększenia lub zmniejszenia podatku naliczonego podlegającego odliczeniu. Są one określone w art. 14 ust. 2 pkt 7f ustawy o pdof (odpowiednio w art. 12 ust. 1 pkt 4g ustawy o pdop) oraz art. 23 ust. 1 pkt 43 lit. c) ustawy o pdof (odpowiednio w art. 16 ust. 1 pkt 46 lit. c ustawy o pdop).

W myśl tych przepisów kwota podatku od towarów i usług:

a) nieuwzględniona w wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, podlegających amortyzacji, lub

b) dotycząca innych rzeczy lub praw niebędących środkami trwałymi lub wartościami niematerialnymi i prawnymi, o których mowa w pkt a),

w tej części, w jakiej dokonano korekty powodującej:

• zwiększenie podatku naliczonego ("in plus") - stanowi przychód podatkowy,
   
• zmniejszenie podatku naliczonego ("in minus") - jest uważana za koszt uzyskania przychodów.

Kwota podatku VAT wynikająca z rocznego jego rozliczenia wpływa na zwiększenie przychodów lub kosztów podatkowych w miesiącu złożenia deklaracji VAT z wykazaną korektą.

Korekty rocznej za 2011 r. podatnicy muszą dokonać w deklaracji podatkowej składanej za pierwszy okres rozliczeniowy 2012 r. Tym samym podatnicy rozliczający podatek VAT za okresy miesięczne, rocznej korekty muszą dokonać w deklaracji za styczeń 2012 r., składanej w urzędzie skarbowym w lutym 2012 r. Z kolei podatnicy rozliczający się kwartalnie, rocznej korekty VAT za 2011 r. muszą dokonać w deklaracji za I kwartał 2012 r., składanej do urzędu skarbowego w kwietniu 2012 r.

W konsekwencji kwotę wynikającą z korekty VAT za 2011 r. należy zaliczyć do przychodów lub kosztów ich uzyskania w lutym 2012 r. - jeżeli podatnik rozlicza VAT miesięcznie, lub w kwietniu 2012 r. - jeżeli podatnik rozlicza VAT kwartalnie.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 26.07.1991 r. o pdof (Dz. U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 ze zm.)

Ustawa z dnia 15.02.1992 r. o pdop (Dz. U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 ze zm.)