Nabyliśmy wspólnie z bratem samochód ciężarowy. Jest to współwłasność w częściach ułamkowych, z czego przysługuje mi 60% udziału, natomiast bratu 40%. W fakturze określono całą należność kwotowo, bez podania wysokości udziałów. Czy mogę odliczyć podatek naliczony z faktury dokumentującej ten zakup? Czy odliczenie przysługuje mi w całości, czy w 60% - tak jak wskazano w umowie?

Nabywając towar na współwłasność, należy zwrócić uwagę na to, czy będzie to współwłasność łączna, czy współwłasność w częściach ułamkowych. Jeżeli mamy do czynienia ze współwłasnością w częściach ułamkowych, to każdy z nabywców ma prawo do odliczenia podatku naliczonego na zasadach określonych w ustawie o VAT, ale tylko w takiej części, w jakiej przysługuje mu własność.

Jeżeli podatnik posiada - zgodnie z umową - 60% udziałów we współwłasności, to niezależnie od tego, że faktura zakupu opiewa na całą kwotę należności, bez wskazywania jej podziału pomiędzy nabywców, podatnik może odliczyć tylko 60% kwoty podatku naliczonego wskazanego na fakturze (o ile zakup związany był z czynnościami opodatkowanymi). Pozostałą część podatku naliczonego będzie mógł odliczyć drugi z nabywców - o ile ma do tego prawo w świetle obowiązujących przepisów.

Inaczej byłoby wówczas, gdyby współwłasność miała charakter współwłasności łącznej, a nie w częściach ułamkowych. W takim przypadku - w zależności od okoliczności - jeżeli obydwaj nabywcy są podatnikami VAT, to odliczają po połowie podatku naliczonego określonego w fakturze, natomiast jeżeli tylko jeden z nabywców ma status czynnego podatnika VAT - niezależnie od tego, że faktura wystawiona jest na dwie osoby fizyczne, może odliczyć połowę podatku naliczonego.