Jak rozliczyć podatek VAT w przypadku zmiany przeznaczenia towarów?
W praktyce częste są sytuacje, gdy podatnik zakupił towar z przeznaczeniem do wykonywania wyłącznie czynności opodatkowanych podatkiem VAT, a następnie przeznaczył go do działalności w całości lub w części zwolnionej od podatku. Zmiana przeznaczenia towaru może powodować konieczność korekty odliczonego VAT, a zasady przeprowadzania tej korekty uregulowane są szczegółowo w art. 91 ustawy o VAT.
Zgodnie z art. 91 ust. 7a ustawy o VAT - w przypadku gdy podatnik dokonuje zmiany przeznaczenia towarów i usług, o których mowa w art. 91 ust. 2 ustawy (środków trwałych o wartości początkowej przekraczającej 15.000 zł), odpowiednie zastosowanie znajdą przepisy art. 91 ust. 2 zdanie pierwsze i drugie oraz ust. 3 ustawy. Wywołuje to ten skutek, że korekty należy dokonywać za poszczególne lata pozostałego okresu korekty, zaczynając od deklaracji podatkowej za pierwszy okres rozliczeniowy roku następującego po roku podatkowym, w którym nastąpiła ta zmiana. Roczna korekta dotyczy jednej piątej lub w przypadku nieruchomości - jednej dziesiątej podatku odliczonego przy ich nabyciu lub wytworzeniu.
|
Przykład Podatnik w maju 2005 r. zakupił nieruchomość na potrzeby działalności opodatkowanej odliczając cały naliczony VAT w kwocie 50.000 zł. W styczniu 2010 r. podatnik zrezygnował ze statusu czynnego podatnika VAT i rozpoczął działalność zwolnioną od podatku. Zmiana przeznaczenia nieruchomości spowodowała konieczność korekty podatku naliczonego. Korekta ta dokonywana będzie za lata 2010-2014 w deklaracjach składanych za styczeń w latach 2011-2015 i każdorazowo będzie to kwota 5.000 zł. Zakładając, że np. w roku 2013 podatnik ponownie stanie się czynnym podatnikiem VAT - w deklaracjach składanych w latach 2013-2014 korekta ta nie będzie już konieczna. |
|
Przykład Podatnik w 2006 r. zakupił lokal użytkowy za kwotę 300.000 zł, który wykorzystywał do działalności opodatkowanej i odliczył cały VAT naliczony w wysokości 66.000 zł. Z dniem 1 stycznia 2012 r. podatnik zrezygnował z rozliczania VAT i wybrał zwolnienie podmiotowe. W związku ze zmianą przeznaczenia towaru w okresie korekty (która obejmuje lata 2006-2015) podatnik będzie zobowiązany do korekty VAT łącznie w wysokości 66.000 zł x 4/10 = 26.400 zł, z tym że kwotę 6.600 zł (tj. 6.600 zł x 1/10) podatnik będzie wykazywał odpowiednio w deklaracjach za styczeń 2013 r., 2014 r., 2015 r. i 2016 r. Załóżmy, że w 2012 r. podatnik zlikwiduje działalność gospodarczą. Podatnik nie musi sporządzać spisu z natury i wykazywać VAT należnego od ww. nieruchomości. Powinien jednak w deklaracji za ostatni miesiąc (kwartał) prowadzenia działalności skorygować cały VAT podlegający korekcie, czyli kwotę 26.400 zł. |
Jak wynika z art. 91 ust. 7b ustawy o VAT, w przypadku towarów i usług innych niż środki trwałe o wartości początkowej wyższej niż 15.000 zł, wykorzystywanych przez podatnika do działalności gospodarczej, korekty - w przypadku zmiany ich przeznaczenia - dokonuje się na zasadach określonych w art. 91 ust. 1, ust. 2 zdanie trzecie i ust. 3. Oznacza to, że w przypadku zmiany prawa do odliczeń, korekty dokonuje się jednorazowo w deklaracji podatkowej składanej za pierwszy okres rozliczeniowy roku następującego po roku podatkowym, w którym dokonano odliczenia oraz nastąpiła zmiana prawa do takich odliczeń.
Należy przy tym zwrócić uwagę na dwa aspekty sprawy.
- Korekta VAT naliczonego w przypadku całkowitej zmiany przeznaczenia wyposażenia i niskocennych środków trwałych ma być dokonywana - odmiennie niż w przypadku środków trwałych o wartości początkowej przekraczającej 15.000 zł - nie w deklaracjach składanych za pierwszy okres kolejnego roku podatkowego - lecz w deklaracji składanej za okres rozliczeniowy, w którym nastąpiła zmiana przeznaczenia (art. 91 ust. 7c w związku z ust. 7b).
- Ponadto, w art. 91 ust. 7c zaznaczono, iż korekty tej nie dokonuje się, jeżeli od końca okresu rozliczeniowego, w którym wydano towary lub usługi do użytkowania, upłynęło 12 miesięcy. Oznacza to, że nie bierzemy pod uwagę zmiany przeznaczenia dokonanej w trakcie danego roku podatkowego, lecz w trakcie pierwszych 12 miesięcy ich używania.
|
Przykład Podatnik zakupił w lutym 2011 r. komputer za kwotę 5.000 zł netto plus 1.150 zł VAT. Podatek został odliczony w całości. W styczniu 2012 r. komputer został przeznaczony do działalności zwolnionej z VAT, w związku z czym podatnik był zobowiązany do skorygowania odliczonego podatku w całości, przy czym korekta powinna zostać dokonana w deklaracji za styczeń 2012 r. |
Zgodnie z art. 91 ust. 7d ustawy o VAT, w przypadku zmiany prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony od towarów handlowych lub surowców i materiałów nabytych z zamiarem wykorzystania ich do czynności, w stosunku do których przysługuje pełne prawo do obniżenia podatku należnego lub do czynności, w stosunku do których prawo do obniżenia podatku należnego nie przysługuje i niewykorzystanych zgodnie z takim zamiarem do dnia tej zmiany, korekty podatku naliczonego dokonuje się w deklaracji podatkowej składanej za okresy rozliczeniowe, w których wystąpiła ta zmiana.
|
Przykład Spółka Gamma, będąca czynnym podatnikiem VAT, od stycznia 2012 r. z uwagi na nieprzekroczenie limitu obrotów postanowiła korzystać ze zwolnienia z VAT. Na dzień 31 grudnia 2011 r. spółka posiadała towary handlowe, przy nabyciu których odliczyła VAT w całości z uwagi na planowany związek z działalnością opodatkowaną. Skoro spółka decyduje się na korzystanie ze zwolnienia z VAT, to towary pozostające jej własnością od 1 stycznia 2012 r. zostaną przeznaczone do wykonywania działalności zwolnionej z VAT. Skutkować to będzie obowiązkiem dokonania korekty całego odliczonego VAT. |
Korekta jest również przeprowadzana, jeżeli dokonane zakupy inwestycyjne zostaną zbyte lub zmienią przeznaczenie jeszcze przed oddaniem środka trwałego do użytkowania.
|
Przykład Spółka rozpoczęła budowę pomieszczeń socjalnych dla załogi. Inwestycja w założeniu służyć miała działalności mieszanej, w związku z czym podatnik odliczał część podatku naliczonego. Nieodliczony podatek w kwocie 41.000 zł zwiększył wartość prowadzonej inwestycji. Przed zakończeniem budowy inwestycja została sprzedana za kwotę netto 230.000 zł. Ponieważ sprzedaż nie mogła korzystać ze zwolnienia z opodatkowania, należało ją opodatkować według stawki podstawowej. Podatek należny wyniósł 52.900 zł. Aby uniknąć podwójnego opodatkowania - równocześnie z obowiązkiem podatkowym w zakresie podatku należnego podatnik nabył na mocy art. 91 ust. 8 ustawy o VAT prawo do skorygowania "in plus" nieodliczonego uprzednio podatku naliczonego w kwocie 41.000 zł, wpisując go w poz. 53 deklaracji VAT-7. |
Korekta jest dokonywana także w przypadku, gdy w okresie korekty (czyli pięciu lub dziesięciu lat od oddania środka trwałego do używania) następuje sprzedaż towarów. Korekta jest w takim przypadku dokonywana jednorazowo, dla całego pozostającego okresu korekty, w rozliczeniu za miesiąc (kwartał), w którym dokonana została sprzedaż. Jeżeli sprzedaż ta podlega opodatkowaniu, przyjmuje się, że występuje związek wyłącznie ze sprzedażą opodatkowaną. Jeżeli natomiast sprzedaż towaru objęta jest zwolnieniem lub nie podlega opodatkowaniu, przyjmuje się, że związek ze sprzedażą opodatkowaną nie występuje.
|
Przykład Spółka w roku 2008 zakupiła samochód ciężarowy do wykonywania działalności mieszanej, odliczając 70% podatku naliczonego. Po zakończeniu roku 2008, 2009, 2010 i 2011 spółka dokonywała stosownej korekty 1/5 podatku naliczonego (zgodnie z proporcją za dany rok). W styczniu 2012 r. spółka podjęła decyzję o sprzedaży samochodu. Sprzedaż ta podlegała opodatkowaniu według stawki podstawowej (z uwagi na dokonane przy zakupie częściowe odliczenie VAT nie można było tej sprzedaży potraktować jako sprzedaży towaru używanego - zwolnionego z VAT). Ponieważ sprzedaż dokonana została w piątym roku okresu korekty, zatem w rozliczeniu za styczeń spółka wykazując opodatkowaną sprzedaż samochodu ma równocześnie prawo do zwiększenia podatku naliczonego o 1/5 nieodliczonego przy zakupie VAT. |
POLECAMY |
||
|
P R E N U M E R A T A |
||
|
|
WIĘCEJ NA TEN TEMAT W ZASOBACH PŁATNYCH |
||
   |