W praktyce powszechnie zdarzają się sytuacje, w których podatnik obowiązany jest do skorygowania złożonej uprzednio deklaracji VAT.

Prawidłowa korekta deklaracji polega na złożeniu deklaracji korygującej wraz z dołączonym pisemnym uzasadnieniem przyczyn korekty (art. 81 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.).

Uwaga

Sporządzenie deklaracji korygującej oznacza ponowne wypełnienie jej druku poprzez wpisanie poprawnych już danych i oznaczenie, że jest to deklaracja korygująca. Razem z tą deklaracją podatnik musi złożyć osobne pismo, w którym wyjaśni organowi podatkowemu, co było przyczyną korekty.

Niektóre urzędy skarbowe, aby ułatwić podatnikom składanie wyjaśnień w sprawie korekty deklaracji, opracowały wzór formularza określonego jako ORD-ZU. Wzór ten dostępny jest m.in. na stronie internetowej Izby Skarbowej w Warszawie, a przykład jego sporządzenia publikowaliśmy w Poradniku VAT nr 21 z 2011 r.

Przykładowe pismo wyjaśniające w sprawie korekty deklaracji

Podatnik, który sporządza korektę deklaracji w zakresie objętym postępowaniem kontrolnym prowadzonym przez urząd kontroli skarbowej, musi pamiętać o tym, aby w uzasadnieniu przyczyn korekty wskazać, że korekta ta jest związana z tym postępowaniem. Jednocześnie musi w ciągu 3 dni od złożenia korekty powiadomić organ kontroli skarbowej o złożeniu we właściwym urzędzie skarbowym korekty deklaracji.

Uprawnienie do skorygowania deklaracji ulega zawieszeniu na czas trwania kontroli prowadzonej przez urząd skarbowy lub urząd kontroli skarbowej. Prawnie skutecznej korekty deklaracji nie można również złożyć w sytuacji, gdy wobec podatnika toczy się postępowanie podatkowe za okres, za który podatnik zamierzał złożyć korektę.

Nie ma natomiast przeszkód aby korygować deklarację VAT po zakończeniu postępowania kontrolnego czy też podatkowego. Warto jednak mieć na uwadze, że uprawnienie do skorygowania deklaracji po zakończeniu postępowania podatkowego przysługuje w zakresie nieobjętym decyzją określającą wysokość zobowiązania podatkowego.

Uwaga

Podatnik VAT może złożyć prawnie skuteczną korektę deklaracji VAT po zakończeniu kontroli prowadzonej przez urząd skarbowy, w wyniku której stwierdzono nieprawidłowości w rozliczeniu tego podatku.

Podatnicy, którzy pomylili się w deklaracji na niekorzyść fiskusa, wskutek czego pojawiła się u nich zaległość podatkowa, mają obowiązek uregulowania tej zaległości wraz z odsetkami. Jeżeli jednak skorygują dobrowolnie deklarację, mogą liczyć na niższe odsetki od tej zaległości.

Co do zasady, zgodnie z art. 56 § 1 Ordynacji podatkowej stawka odsetek za zwłokę wynosi 200% podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego, ustalanej zgodnie z przepisami o NBP i 2% z tym, że stawka ta nie może być niższa niż 8%. Od 9 czerwca 2011 r. stawka odsetek za zwłokę wynosi 14% rocznie (Mon. Pol. nr 50, poz. 557).

Natomiast w myśl art. 56 § 1a Ordynacji podatkowej podatnik ma prawo do uiszczenia obniżonych odsetek - wynoszących 75% stawki, o której mowa powyżej (10,5%), o ile spełni następujące warunki:

• złoży prawnie skuteczną korektę deklaracji wraz z uzasadnieniem przyczyn jej złożenia,
   
• uiści całą zaległość podatkową w ciągu 7 dni od dnia złożenia korekty deklaracji,
   
• nie wystąpią okoliczności wyłączające naliczanie odsetek za zwłokę na tych preferencyjnych zasadach.

Niższych odsetek nie będzie jednak płacił podatnik w sytuacji, gdy korekta deklaracji zostanie przez niego złożona po doręczeniu mu zawiadomienia o zamiarze wszczęcia postępowania kontrolnego, czy podatkowego, a jeśli takiego zawiadomienia nie stosuje się - gdy korekta zostanie złożona po kontroli, a także wówczas, gdy skorygowanie deklaracji ma miejsce w wyniku czynności sprawdzających.

W przypadku niektórych błędów w deklaracji podatnik może się spodziewać, że właściwej korekty dokona organ podatkowy. Na podstawie art. 274 Ordynacji podatkowej, w razie stwierdzenia, że złożona przez podatnika (płatnika czy inkasenta) deklaracja zawiera błędy rachunkowe i inne oczywiste omyłki, bądź że wypełniono ją niezgodnie z ustalonymi wymaganiami, sam organ podatkowy deklarację tę powinien skorygować dokonując stosownych poprawek lub uzupełnień.

Uwaga

Korekta dokonywana jest przez organ podatkowy wyłącznie w przypadku, gdy zmiana wysokości zobowiązania podatkowego, kwoty nadpłaty, kwoty zwrotu podatku lub wysokości straty w wyniku tej korekty nie przekracza kwoty 1.000 zł.

Po dokonaniu korekty przez organ podatkowy, ma on obowiązek uwierzytelnienia kopii deklaracji i doręczenia jej podatnikowi wraz z informacją o związanej z korektą deklaracji zmianie wysokości zobowiązania podatkowego, kwoty nadpłaty lub zwrotu podatku lub wysokości straty, bądź informacją o braku takich zmian.

Podatnik, który otrzymał informację o korekcie dokonanej przez organ podatkowy, ma możliwość w terminie 14 dni od jej otrzymania złożyć sprzeciw do organu, który dokonał korekty. Forma sprzeciwu nie została określona przepisami, w związku z czym istnieje w tym zakresie dowolność. Pamiętać jednak należy, aby zamieścić w nim wszystkie dane pozwalające na identyfikację podatnika i deklaracji, której sprzeciw dotyczy.

Jeżeli w terminie ustawowym podatnik nie wniesie sprzeciwu, uznać należy, iż korekta deklaracji wywołuje takie same skutki jak w przypadku, gdyby została złożona przez samego podatnika.

Korekta dokonywana przez organ podatkowy dotyczy wyłącznie oczywistych błędów, czyli tych, które organ może poprawić bez wyjaśniania jakichkolwiek wątpliwości przez podatnika. Jeżeli natomiast trudno jednoznacznie stwierdzić, która z pozycji wypełniona została błędnie, urząd powinien wezwać podatnika do wyjaśnienia błędu.