Czy polski podatnik świadczący usługi transportowe może do kosztów uzyskania przychodów zaliczyć podatek od wartości dodanej poniesiony w związku z zakupem paliwa w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej?

Podatek od wartości dodanej zapłacony za granicą w cenie paliwa zakupionego w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą może stanowić u podatnika koszt uzyskania przychodu, pod warunkiem, że - zgodnie z odrębnymi przepisami - podatnikowi nie przysługuje prawo do zwrotu tego podatku.

W obu ustawach o podatku dochodowym przyjęto zasadę, że naliczony VAT nie stanowi kosztu uzyskania przychodu, chyba że podatnikowi nie przysługiwało prawo do jego odliczenia ze względu na podmiotowe lub przedmiotowe zwolnienie od VAT.

W najnowszych interpretacjach organy podatkowe zajmują jednolite stanowisko, że podatek od wartości dodanej nakładany na terenie innych państw członkowskich Unii Europejskiej jest tożsamy z podatkiem od towarów i usług obowiązującym na terytorium Polski. U podstaw tego stanowiska leży stwierdzenie, że ustawa z dnia 11 marca 2004 r. podatku od towaru i usług (Dz. U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054) stanowi implementację przepisów VI Dyrektywy dotyczącej "wspólnego systemu podatku od wartości dodanej". Stosownie zaś do art. 2 pkt 11 powołanej ustawy, ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o podatku od wartości dodanej - rozumie się przez to podatek od wartości dodanej nakładany na terytorium innych państw członkowskich, z wyjątkiem podatku od towarów i usług nakładanego tą ustawą. W rezultacie, w ocenie tych organów, podatek od wartości dodanej powinien więc podlegać tym samym regulacjom podatkowym przewidzianym w ustawie o podatku dochodowym, co "polski" podatek od towarów i usług (por. interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w: Warszawie z 12 kwietnia 2011 r., nr IPPB1/415-177/11-2/EC; Poznaniu z 19 maja 2011 r., nr ILPB1/415-223/11-2/AGr).

W świetle art. 23 ust. 1 pkt 43 lit. a) updof i art. 16 ust. 1 pkt 46 lit. a) updop, podstawowym warunkiem zaliczenia podatku naliczonego do kosztów uzyskania przychodów jest brak możliwości obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Należy przy tym podkreślić, że chodzi tu o obiektywny (wynikający z obowiązujących regulacji prawnych) brak możliwości tego odliczenia, a nie o sytuację, w której podatnik nie korzysta z przysługującego mu prawa do odliczenia. W rezultacie w interpretacji indywidualnej z 5 maja 2011 r., nr ITPB1/415-138/11/MR Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy wyjaśnił, że: "(…) jeżeli w danym kraju Unii Europejskiej przysługuje podatnikom obniżenie kwoty podatku od wartości dodanej, to w tej części Wnioskodawca powinien zaliczać do kosztów uzyskania przychodów wydatki poniesione we wskazanych we wniosku krajach w wartości netto. Jedynie w przypadkach gdyby w danym kraju Unii Europejskiej - na podstawie stosownych przepisów - nie przysługiwało podatnikowi obniżenie podatku od wartości dodanej, podatek ten może być kosztem uzyskania przychodu, wówczas koszty uzyskania przychodów należy księgować w kwotach brutto".

Oznacza to, że podatek od wartości dodanej zapłacony za granicą w cenie paliwa zakupionego w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą może stanowić koszt uzyskania przychodu, jeżeli podatnikowi nie przysługuje prawo do zwrotu tego podatku.

Przypominamy, że zasady uzyskiwania zwrotu podatku zapłaconego w innym kraju unijnym określają rozporządzenia Ministra Finansów z dnia:

• 24 grudnia 2009 r. w sprawie wniosków o zwrot podatku od wartości dodanej naliczonego w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Wspólnoty Europejskiej (Dz. U. nr 224, poz. 1800 ze zm.),
   
• 29 czerwca 2011 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz. U. nr 136, poz. 797).