1) Czy w informacji PIT-11 pracodawca powinien wykazać składki zapłacone do polskiego ZUS, które zostały naliczone od przychodów (dochodów) zwolnionych od podatku w Polsce na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania?

Stosownie do art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b) updof, w rozliczeniu rocznym podatnik uzyskujący m.in. przychody ze stosunku pracy może obniżyć dochód o składki na ubezpieczenia społeczne potrącone w roku podatkowym przez płatnika ze środków podatnika. Przepis ten dotyczy składek zapłaconych do polskiego ZUS. Odliczeniu nie podlegają jednak składki, których podstawę wymiaru stanowi dochód (przychód) zwolniony od podatku na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, oraz składki, których podstawę wymiaru stanowi dochód, od którego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W informacji PIT-11 pracodawca nie wykazuje więc składek naliczonych np. od wartości świadczeń ponoszonych na zakwaterowanie, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 19 updof. Warto pamiętać, że świadczenie to choć jest zwolnione od podatku dochodowego, podlega oskładkowaniu.

Istotne jest, że ustawodawca wyłączył z możliwości odliczenia od dochodu jedynie składki ZUS od dochodu, który jest zwolniony od podatku na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a nie na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Składki na ubezpieczenia społeczne potrącone przez płatnika ze środków podatnika od dochodów zwolnionych w Polsce od opodatkowania na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania można odliczyć od innych dochodów, które są opodatkowane w Polsce według skali podatkowej.

Z kolei kwota składek na ubezpieczenia społeczne naliczonych od dochodu, który jest zwolniony od opodatkowania na podstawie art. 21 updof, nie powinna być uwzględniona w informacji PIT-11.

Przypominamy, że w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne nie uwzględnia się m.in. wynagrodzenia pracowników zatrudnionych za granicą u polskich pracodawców - w wysokości równowartości diety przysługującej z tytułu zagranicznych podróży służbowych, za każdy dzień pobytu (§ 2 ust. 1 pkt 16 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe - Dz. U. nr 161, poz. 1106 ze zm.). Ponieważ składek na ubezpieczenia społeczne nie nalicza się od równowartości całej diety, a zwolnienie od podatku dotyczy tylko 30% diety, to naszym zdaniem, równoznaczne jest to z nienaliczaniem składek od dochodu zwolnionego. Nie ma więc potrzeby dodatkowego ustalania składek, które nie mogłyby być odliczone od dochodu.

Analogiczne zasady dotyczą kwestii odliczania składki na ubezpieczenie zdrowotne zapłaconej do polskiego ZUS. Podatek dochodowy ulega bowiem obniżeniu o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne, o której mowa w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej, pobranej w roku podatkowym przez pracodawcę (płatnika) zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej - obniżenie nie dotyczy składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód (przychód) zwolniony od podatku na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, oraz składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód, od którego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku (art. 27b ust. 1 pkt 1 lit. b updof). Pamiętajmy przy tym, że kwota składki na ubezpieczenie zdrowotne, o którą zmniejsza się podatek dochodowy, nie może przekroczyć 7,75% podstawy wymiaru tej składki.
 

2) Spółka z o.o. oddelegowała pracownika do pracy w Niemczech na okres od 1 stycznia do 30 września 2011 r. Z uwagi na pobyt w Niemczech przekraczający 183 dni pracownik podlegał opodatkowaniu w tym kraju, natomiast ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu - w Polsce. W 2011 r. pracownik uzyskał przychód z pracy wykonywanej w Niemczech i Polsce. Pracodawca nie naliczał zaliczek na podatek od wynagrodzeń, które podlegały opodatkowaniu w Niemczech. Jak w tej sytuacji prawidłowo wypełnić PIT-11?

Umowa polsko-niemiecka o unikaniu podwójnego opodatkowania stanowi, że dochody z pracy najemnej podlegają zwolnieniu od podatku w państwie zamieszkania pracownika, czyli w Polsce (metoda wyłączenia z progresją).

Przy metodzie wyłączenia z progresją dochody uzyskane za granicą są zwolnione od podatku w Polsce, ale mają wpływ na podatek od dochodów podlegających opodatkowaniu w Polsce. Zagraniczne dochody uwzględnia się do ustalenia stopy procentowej, według której będzie obliczony podatek należny od dochodu uzyskanego w Polsce.

Dodajmy, że metoda wyłączenia z progresją dotyczy dochodów osiągniętych w ubiegłym roku z pracy najemnej wykonywanej m.in. w: Austrii, Francji, Szwecji, Wielkiej Brytanii.

W opisanym stanie faktycznym w informacji PIT-11 pracodawca powinien wykazać w:

• poz. 35 - przychód z pracy wykonywanej przez trzy miesiące w Polsce,


 

• poz. 36 - koszty uzyskania przychodów z pracy wykonywanej w Polsce (za trzy miesiące),


 

• poz. 37 - dochód z pracy wykonywanej w Polsce (kwota z poz. 35 - kwota z poz. 36),


 

• poz. 38 - dochód pracownika oddelegowanego do pracy za granicą, tj. przychód za okres oddelegowania pomniejszony o 30% diety, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 20 updof oraz koszty uzyskania przychodów ustalone zgodnie z art. 22 ust. 2 updof,


 

• poz. 39 - zaliczki pobrane przez płatnika i wpłacone do polskiego urzędu skarbowego (za trzy miesiące),


 

• poz. 75 - składki na ubezpieczenia społeczne, podlegające odliczeniu od dochodu,


 

• poz. 77 - składki na ubezpieczenie zdrowotne, podlegające odliczeniu od podatku.

3) Kiedy składki na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne zapłacone za granicą wykazuje się w PIT-11?

Podatnicy mogą odliczyć od dochodu składki na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, a od podatku składki na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne, które były zapłacone za granicą. Jednak możliwość odliczenia tych składek jest obwarowana licznymi warunkami. Nie podlegają bowiem odliczeniu składki:

• zapłacone w innym państwie niż w państwie UE lub EOG bądź Szwajcarii,
  
  

• których podstawę wymiaru stanowi dochód (przychód) zwolniony od podatku na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Polska,
  
  

• odliczone w innym niż Polska państwie członkowskim UE lub w innym państwie należącym do EOG albo w Szwajcarii od dochodu (przychodu) albo podatku osiągniętego w tym państwie, albo na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ponadto odliczenia tych składek można dokonać pod warunkiem, że istnieje podstawa prawna (wynikająca z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Polska) do uzyskania przez organ podatkowy informacji podatkowych od organu podatkowego państwa, w którym podatnik opłacał składki na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne lub zdrowotne.

Tak wynika z art. 26 ust. 1 pkt 2a i ust. 13b, 13c oraz art. 27b ust. 1 pkt 2 i ust. 4 updof.

Kwota składki na ubezpieczenie zdrowotne, o którą zmniejsza się podatek dochodowy, nie może przekroczyć 7,75% podstawy wymiaru tej składki.
 

4) W marcu 2011 r. firma wysłała pracownika do pracy w Holandii. Pracownik pracował tam do końca roku. W 2011 r. uzyskał przychód z pracy wykonywanej w Polsce i Holandii. Z uwagi na pobyt w Holandii przekraczający 183 dni pracownik podlegał opodatkowaniu w tym kraju. Na wniosek pracownika zakład pracy pobierał zaliczki na podatek dochodowy w Polsce. Przez cały ten okres pracownik podlegał ubezpieczeniom w Polsce. Jak prawidłowo wypełnić PIT-11?

Na podstawie umowy polsko-holenderskiej o unikaniu podwójnego opodatkowania dochody osoby mającej miejsce zamieszkania w Polsce z pracy najemnej wykonywanej w Holandii nie są zwolnione od podatku w państwie zamieszkania pracownika, czyli w Polsce. Polska zezwoli na odliczenie od podatku kwoty równej podatkowi zapłaconemu w Holandii. Jednak takie odliczenie nie może przekroczyć tej części podatku, jaka została obliczona przed dokonaniem odliczenia i która odpowiada tej części dochodu, która może być opodatkowana w Holandii (metoda odliczenia proporcjonalnego).

W informacji PIT-11 pracodawca musi wykazać:

• poz. 35 - przychód (wynagrodzenie za pracę wykonywaną w Polsce i Holandii, pomniejszone o przychody wolne od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 20 updof),
  
  

• poz. 36 - koszty uzyskania przychodów,
  
  

• poz. 37 - dochód (kwota z poz. 35 minus kwota z poz. 36),
  
  

• poz. 39 - zaliczki pobrane przez płatnika i wpłacone do polskiego urzędu skarbowego,
  
  

• poz. 75 - składki na ubezpieczenia społeczne, podlegające odliczeniu od dochodu,
  
  

• poz. 77 - składki na ubezpieczenie zdrowotne, podlegające odliczeniu od podatku.